Süngerin Maddesi Nedir? (Ve İzmirli Bir Genç Olarak Bu Soruya Yaklaşımım)
Bir Gün, Bir Sünger, Bir Soru
İzmir’de sabahları kahvemi alıp kumsalda yürürken, hayatımda belki de en anlamlı soruyu sordum: “Süngerin maddesi nedir?” Evet, yanlış duymadınız, bu soru bir sabah yürüyüşünün ortasında kafama düştü. O kadar derin, o kadar anlamlı bir soru ki… Hemen durup bu konuda bir blog yazısı yazmaya karar verdim. Hadi, birlikte keşfedelim, süngerin maddesi nedir, bu soruya nasıl yaklaşabiliriz?
İçimdeki esprili taraf hemen devreye giriyor, “Sünger mi? Belki de denizin dibinden çekilmiş, suyun kararmasına sebep olmuş bir uzaylı türüdür.” Ama bir yandan da içimdeki fazlasıyla düşünen ben, “Peki ama, sünger nedir? Kim icat etti? Nereden geliyor?” diye soruyor.
Sonra düşündüm, “Ya gerçekten de süngerin maddesi nedir?” Ciddileşmek gerek. Hem komik hem de felsefi bir soru bu.
Süngerin Maddesi Nedir? Biyolojik Bir Bakış Açısı
Tabii, hemen konuya girelim. Süngerin maddesi hakkında araştırma yapmaya karar verdim. Başladım Google’a yazmaya: “Sünger nedir?” Hızlıca bakınca, karşıma çıkanlar beni biraz hayal kırıklığına uğratıyor. Çünkü bir biyolog gibi düşünüp, “Süngerler, denizlerin en eski canlı türlerinden biridir, vücutları tamamen poroz bir yapıya sahip olan, çok hücreli canlılardır” falan diye açıklamalar buluyorum. Bir yanda düşündüm ki, “Yani süngerin maddesi aslında ne? Bu biraz daha derinleşebilir mi?”
“Hayır, bu kadar basit olmamalı.” derken, içimdeki esprili taraf yine devreye giriyor: “Aaa, denizde yaşayan bu canlılardan belki de her sabah yüzümüzü yıkarken onlara teşekkür etmeliyiz. Kendi başımıza bu kadar temizlenemeyiz, değil mi?”
Ama işin gerçeği şu ki, süngerin maddesi, aslında süngerlerin esas vücut yapısı, spikül adı verilen minik sert yapılarla destekleniyor. Bu yapılar, süngerin kemiklerini temsil ediyor diyebilirim. Ama tabii biz süngerleri mutfakta ya da banyo dolabında kullanıyoruz ve bir yanda “Spikül mü? O da ne? Mutfak süngeri kullanmak ne alaka?” diyoruz.
Süngerin Maddesi Nedir? Felsefi ve Eğlenceli Bir Bakış
“Hayat böyle işte,” diye düşündüm bir an. “Süngerlerin maddesi kadar, yaşamın da anlamını her zaman tam olarak çözemeyiz.” İçimden bir ses “Dur bakalım, daha ne olduğunu anlamadın!” diye bağırıyor. Neyse, derin düşüncelere dalarken, bir yanda da kahkahalarım yükseliyor. “Evet, belki de süngerin maddesi aslında evrenin anlamına dair bir metafordur?” diyorum.
Sonra, odada arkadaşım beliriyor ve soruyu soruyor: “Neyin maddesi?”
“Biliyor musun, süngerin maddesini araştırıyorum.” diyorum.
“Yani hani o yumuşak, sarı şey mi?”
“Evet, evet, ama bence daha fazlası bu.”
“Güzel, biraz daha fazlasını öğren, bizim banyoya da sünger alırsın.” diye espri yapıyor. Beni her zaman şaşırtan bu tür sahnelerde, içimdeki felsefi taraf biraz daha derinleşiyor. “Sünger nedir, peki?” Sadece mutfakta veya banyo köşelerinde duran bir nesne mi, yoksa her şeyin başlangıcına dair bir sembol mü? Bunu tartışırken, belki de sadece bir düşünce yolculuğuna çıkıyoruz.
Süngerin Maddesi Nedir? Bir Günün Ortasında İç Ses
Bir anda içimdeki mühendis yine devreye giriyor: “Sünger, aslında bir yapının fonksiyonel ve yapısal özelliğine göre çeşitli şekillerde üretilebilen ve kullanılan bir malzeme. Şu anda bununla çok ilgileniyorum. Çünkü malzeme bilimini seviyorum.”
Ama içimdeki insan tarafı da şöyle diyor: “Bana ne? Ben sadece banyonun köşesinde duran süngeri görmek istiyorum! Neden her şey bu kadar karmaşık? Ya da belki de ben hayatı çok basitleştiriyorum.” O kadar çok ses var ki kafamda, bazen her şeyin anlamını kaybediyorum.
Ama sonuçta, süngerin maddesi dediğimiz şey, aslında denizlerdeki o canlılardan bir kısmının, zamanla yaşam alanlarını kullanarak geliştirdiği ve dışarıdan bize o kadar tanıdık görünen yapılarıydı. Süngerin iç yapısındaki bu yapılar, insanlara farklı kullanım alanlarında yardımcı olmak için bir yol yaratmış. Kim bilir, belki de gelecekte bu süngerler, başka alanlarda da kullanılabilir!
Süngerin Maddesi Nedir? Gerçekten Bunu Ciddiye Almalı Mıyım?
Aslında şunu fark ediyorum: Hayatın çoğu, bir süngerin maddesi gibi. Karmaşık, çok yönlü ama bir yandan da basit. Birçok insan süngerin ne olduğunu düşünmeden kullanıyor; banyo yapıyor, mutfakta bir şeyler siliyor ve çoğu zaman, bu basit şeyin ne kadar önemli olduğunun farkına bile varmıyor. Ama bazen, arkasındaki hikayeyi, yapıyı ve felsefeyi anlamaya başladığında, hayatın kendisi de bir sünger gibi genişliyor.
Sonuçta, süngerin maddesi nedir? Belki de bu soruyu gerçekten yanıtlamak, hayatın anlamını bir adım daha açmak gibidir. Gerçekten ne olduğunu çözmektense, bazen sadece bu kadar soruyu sormak bile yeterlidir.
Süngerler bir tarafta, bizler bir tarafta, yaşamın sunduğu her şey gibi…